Bir binada güvenlik açısından en kritik sistem asansördür. Bakımı ve kontrolü ihmal edilmiş bir asansörde yaşanan kaza, yalnızca maddi bir zarar değil, ağır bir sorumluluk meselesidir.
Bu nedenle asansör, yönetimin "sonra bakarız" diyemeyeceği tek başlıktır.
İki ayrı yükümlülük
Asansörle ilgili iki farklı yükümlülük vardır ve sık sık karıştırılır.
Aylık bakım. Yetkili bir bakım firmasıyla yapılan sözleşme kapsamında, düzenli aralıklarla gerçekleştirilen bakım. Bu, asansörün çalışır ve güvenli kalmasını sağlayan rutin iştir.
Periyodik kontrol. Yetkilendirilmiş muayene kuruluşları tarafından yapılan, asansörün güvenlik açısından uygunluğunu denetleyen bağımsız kontrol. Bakım firmasının yaptığı iş bu kontrolün yerine geçmez.
İkisi ayrı ayrı yapılmak zorundadır. Aylık bakım sözleşmesi olan bir asansör, periyodik kontrolden geçmemişse mevzuata uygun değildir.
Etiket renkleri
Periyodik kontrol sonucunda asansöre bir etiket yapıştırılır. Renk, asansörün durumunu gösterir:
Yeşil. Asansör uygun. Kullanıma devam edilebilir.
Mavi. Hafif kusurlar tespit edilmiş. Belirlenen süre içinde giderilmelidir.
Sarı. Kusurlar var. Belirlenen süre içinde giderilmezse asansör kullanımdan men edilir.
Kırmızı. Güvenlik açısından uygun değil. Asansör derhal kullanımdan men edilir.
Kırmızı etiketli bir asansörün çalıştırılmaya devam edilmesi, yönetimin üstlenebileceği en ağır risklerden biridir. Kaza halinde, "biliyordu ve önlem almadı" tespiti ihmal iddiasını doğrudan destekler.
Bakım sözleşmesinde nelere dikkat etmeli
Kapsam. Hangi işler bakıma dahil, hangileri ek ücretli? Yedek parça dahil mi?
Ziyaret sıklığı ve kaydı. Bakım firmasının her ziyareti kayıt altına alınmalı ve imzalanmalıdır. Gelmediği aylar faturaya yansıtılmamalıdır.
Müdahale süresi. Arıza bildirimi sonrası ne kadar sürede müdahale edilecek? Kabinde mahsur kalma durumunda süre taahhüdü nedir?
7/24 erişim. Mesai dışı arıza için ulaşılabilir bir hat var mı?
Yetki belgeleri. Firmanın ve teknisyenlerin yetki belgeleri güncel mi?
Kabinde mahsur kalma
Asansörde mahsur kalma, en sık yaşanan ve en çok panik yaratan durumdur. Yönetimin hazırlıklı olması gereken üç şey vardır:
İletişim. Kabin içi acil çağrı sisteminin çalışır durumda olması ve doğru bir numaraya bağlı olması. Test edilmemiş bir acil çağrı butonu, olması gereken anda çalışmaz.
Bilgilendirme. Kabinde, arıza durumunda aranacak numaranın okunaklı biçimde asılı olması.
Müdahale. Kurtarma işleminin yalnızca eğitimli kişilerce yapılması. Kat maliklerinin veya kapıcının kendi imkânlarıyla kapı açmaya çalışması, ciddi kazalara yol açabilir.
Kayıt tutun
Asansöre ilişkin tüm belgeler bir dosyada toplanmalıdır: bakım sözleşmesi, aylık bakım formları, periyodik kontrol raporları, etiket fotoğrafları, arıza kayıtları ve yapılan onarımlar.
Bu dosya, bir uyuşmazlık veya kaza durumunda yönetimin gereken özeni gösterdiğini kanıtlayan tek belgedir.
Yenileme kararı
Belirli bir yaşı geçen asansörlerde, sürekli onarım maliyeti yenileme maliyetine yaklaşır. Bu noktada karar, yalnızca maliyet hesabı değildir: eski asansörlerde güvenlik standartları da günün gerisinde kalır.
Yenileme, kat malikleri kurulunun kararını gerektiren ve genellikle önemli bir bütçe ayrılması anlamına gelen bir iştir. Bu nedenle yıllık işletme projesinde önceden planlanması, tek seferde büyük bir olağanüstü aidat talebinden çok daha kolay kabul görür.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Asansörlere ilişkin teknik ve idari yükümlülükler ilgili yönetmeliklerle düzenlenir; güncel mevzuatı ve belediyenizin uygulamasını teyit ediniz.
Yazan: EKS Yönetim · Son güncelleme: 1 Ağustos 2026
